Trong tiết học MBA – Môn: Lý thuyết quản trị hiện đại và đổi mới sáng tạo, có trao đổi về đề tài “Quản trị tri thức”. Thoạt đầu nghe cụm từ này như thật xa lạ vì trong thời Đại Học không có học môn này – nên thấy hơi mơ hồ khi nghe tên, với cả Ông Thầy cũng có nói là KHÓ. Nhưng tôi nhận ra, nó không có gì là mới và khó hiểu cả.
Để tôi lấy một ví dụ nhỏ đơn giản để bạn dễ hình dung:
Hãy tưởng tượng bạn là Nhà Lãnh Đạo – Ông Chủ một Công ty/ Tập Đoàn nọ muốn mở một nhà máy và phát triển kinh doanh ở một thị trường mới, bạn cần tìm các lớp nhân sự để đảm bảm các vị trí từ leader có kinh nghiệm trong ngành – trên thị trường cho đến các nhân viên mới.
Bạn (Ông Chủ) định hướng chia thành 4 giai đoạn chiến lược sau đây:
- Tập hợp nhân tài:
Muốn làm bất cứ việc gì cần phải có con người, có nhân tài. Cần phải tập hợp một tập thể mạnh để làm lên chuyện lớn – Ở đó, các Leader được thu hút, và kéo về mang theo mối quan hệ khách hàng, công nghệ, các kiến thức, sự hiểu biết sẽ được chia sẽ, trao đổi và tập hợp cùng với các nhân viên mới. Cùng tổ chức một bộ máy hoạt động.
- Vận hành bộ máy:
Sau khi tập hợp nhân tài, tập hợp được trí tuệ tập thể sẽ bắt đầu vận hành bộ máy tổ chức. Trong quá trình vận hành, tập thể sẽ được trao dồi và học nhiều hơn qua những thành công và thất bại. và cũng qua vận hành hoạt động bộ máy tổ chức mới có sản sinh ra nhiều ý tưởng sáng kiến mới, các phương pháp cũng như cách thức sao cho hoạt động hiệu quả,..
- Cụ thể hoá quyền lực, công việc.
Qua quá trình vận hành, Bạn (Ông Chủ) cùng Leader cũng như các thành viên đã hiểu được tiến trình công việc và cách thức hoạt động sao cho hiệu quả. Bạn sẽ hệ thống lại và trao quyền lực ra quyết định cho các Leader, các bộ phận phòng ban và cụ thể hoá cách thức hoạt động sản xuất kinh doanh. Tất cả đều chung một mục đích chung là “hiệu qủa công việc”.
- Cuộc thay đổi cách mạng & chuyển giao quyền lực.
Đối với Bạn (Ông Chủ), trong suy nghĩ về công việc luôn biết rằng ‘Không một ai có thể không bị thay thế cả’, kể cả Lãnh Đạo cấp cao – muốn Công ty phát triển hiệu quả đều phải trải qua rất nhiều sự thay đổi để hoàn thiện hơn – và thay đổi là điều không thể tránh khỏi..Việc quan trọng phải suy nghĩ làm sao thay thế, tuyển dụng nhân sự nhân sự hay chuyển giao quyền lực, chuyển giao công việc một cách chu toàn nhất..Và người mới sẽ tiếp tục đi theo con đường qua 4 giai đoạn mà Bạn (Nhà Lãnh Đạo) đã vạch ra – đó là một vòng tròn luôn quay quanh một trục để tạo ra “Tri thức”, và trách nhiệm của Bạn là làm sao quản lý được điều đó – Có thể gọi là “Quản Trị Tri Thức – Knowledge Management”.
Đó là một ví dụ nhỏ mà theo tôi bạn có thể hiểu được phần nào “Quản trị tri thức” là làm gì. Hãy đặt mình vào vị trí của Ông chủ/ Nhà Lãnh Đạo để suy nghĩ thì có lẽ bạn sẽ thấy rõ hơn.
=> 4 giai đoạn mà tôi ví dụ trên được ví như theo mô hình SECI của NONAKA (được giải thích ngắn gọn trong File đính kèm ở dưới)
Giai đoạn 1: Socialization (Xã Hội Hoá)
Giai đoạn 2: Externalization (Ngoại hoá)
Giai đoạn 3: Combination (Kết Hợp)
Giai đoạn 4: Internalization (Tiếp thu)
=> Về quan điểm cá nhân: Tìm hiểu mô hình SECI của NONAKA, tôi cho rằng NONAKA chỉ là người hệ thức hoá cụ thể các bước giai đoạn và đặt tên gọi cho nó chứ không phải là người sáng tạo ra điều gì ‘quá cao siêu’ – Vì có thể thấy từ ngàn xưa trong các bài học lịch sử – cách hành xử công việc, con người đã luôn là người khôn ngoan và biết cách xử sự tương tự như quan điểm quản trị của NONAKA. Việc vạch rõ ràng ra theo tôi là để các nhà Quản trị thấy được cần quản trị như thế nào cho đúng qua từng giai đoạn đã nêu mà thôi. Chỉ có một điểm đặc biệt trong quan điểm này là – vòng tròn luôn quay.
Dưới là File Download về QUAN ĐIỂM QUẢN TRỊ TRI THỨC của NONAKA trong lớp MBA của tôi:
………………………………….
Saigon, 25/07/2021
-Truong Le Zugi-
TruongLe ZuGi 